Rouwen, hoe lang duurt dat eigenlijk?
Als je iemand van dichtbij verliest, ga je in een rouwproces. Daar ontkom je niet aan.
Je kunt je heel verdrietig en eenzaam voelen. Je mist die ander ontzettend.
Soms zegt je verstand dat het zo goed is. Vooral als de overledene oud was, of leed.
Maar je hart zegt iets anders.
Toen mijn moeder op 92 jarige leeftijd naar de andere wereld vertrok, schrok ik me rot.
Dit had ik niet verwacht. Ik dacht dat ze wel 100 zou worden,
hoewel dat misschien wensdenken was.
Ik had me er nog helemaal niet mee bezig gehouden, dat ze zou kunnen gaan.
Toch gebeurde het.
Toen besefte ik ineens dat zij degene was die me vanaf het allereerste begin van mijn bestaan kende, en ik haar. We hebben een mooi afscheid geregeld.
Ze werd in haar slaapkamer opgebaard.
Zo konden de bewoners ook nog afscheid van haar nemen.
Het was in de coronatijd en alles was anders dan normaal zou zijn.
Mijn zus regelde de koffie met koeken, en we hadden nog mooie gesprekken met die mensen,
die ons moeder allemaal graag mochten. De dienst in het crematorium was heel sereen.
Er waren niet veel mensen vanwege de regels, en na afloop gingen we naar haar woning
voor koffie en broodjes. Daar konden we nog napraten, ook al waren we volgens de ‘regels’
in overtreding met zo veel mensen in een ruimte.
We zijn respectvol met haar spulletjes omgegaan, waar ze zo aan gehecht was.
De spullen die we konden gebruiken werden verdeeld.
Ze stierf een dag voor de lockdown, en de kringloopwinkels waren dicht.
Ik had een lijst opgehangen in de hal van de aanleunwoning waar ze woonde,
waarop de spullen stonden die mensen gratis konden hebben.
De mannen van ons brachten de zware stukken naar de mensen,
en sommige bewoners wilden er toch iets voor geven.
Toen had ik een advertentie gezet op marktplaats voor de meubels die over waren.
Als er mensen kwamen, vroegen we meteen of ze nog iets van de overige spullen
konden gebruiken, en zo kwam alles goed terecht, bij mensen die er blij mee waren.
Het was toch een mooie tijd omdat we elkaar vaak zagen, en alles zo gemoedelijk ging.
We hadden nergens onenigheid over. Je hoort wel eens dat dat heel anders kan gaan met ruzies over de verdeling, zo heftig dat mensen elkaar niet meer willen zien.
Wij werden meer één, en ik denk dat dat ook hielp met de verwerking.
Toen was haar woning leeg.
De laatste keer dat we de deur achter ons dicht deden voelde heel vreemd.
“Nou hoeven we hier niet meer te komen,” zei ik.
Ik kwam daar al 42 jaar, omdat ik, voordat ons moeder daar ging wonen er al 30 jaar werkte. Raar was dat. We praten nog vaak over haar, en wat we met haar hebben meegemaakt.
Zo verwerk je ook je verdriet. Ik heb wat tranen gelaten, en dat hoort er ook bij.
Als je het wegdrukt, blijft het zitten.
Je kunt het ook verdoven, maar ik denk dat je het dan alleen maar voor je uit schuift.
Je moet het doorleven, het gevoel toelaten, en dat is niet altijd gemakkelijk.
Nog geen jaar later overleed Peter, mijn man, na drie weken op intensive care te hebben gelegen. Dat zag ik ook niet aankomen van tevoren. Weer een afscheid regelen. Weer heel veel verdriet.
En dan ben je ineens alleen in huis. Na 42 jaar samen geweest te zijn,
plus nog een paar jaar verkering, val je ineens in een gat. Dat moet je dan ook zien te verwerken. Rouwen, hoe lang duurt dat eigenlijk?
Het gaat niet een twee drie over. Nee, het komt en gaat.
Een aantal mensen in mijn omgeving hebben het ook meegemaakt, en het valt niet mee.
Het heeft heel veel tijd nodig. Afleiding is soms leuk, maar soms voelt het helemaal verkeerd.
Zeker in het begin. Dingen waar je samen heen ging, wil je het liefst vermijden.
Tenminste, zo ging het bij mij.
Ik zal nog steeds niet in mijn eentje in de stad koffie gaan drinken of iets gaan eten.
Je hebt samen lief en leed gedeeld, en hebt mooie en minder mooie herinneringen.
Sommige herinneringen vervagen, en andere weet je nog als de dag van gisteren.
En sommige hebben nog aandacht nodig denk ik.
En zo gaat het leven door, en we moeten er allemaal weer iets van zien te maken.
#