Als het leven je te zwaar wordt.
Ik heb het al zo vaak gezien. 
Mensen worden oud, en meestal komen er mankementen. 
Het hoeft niet, maar we zijn zo ‘geprogrammeerd’. 
We zijn het normaal gaan vinden, en verwachten zelfs, dat als we ouder worden, 
dat alles moeilijker zal gaan. 
“Ouderdom komt met gebreken”, is een uitdrukking die je maar al te vaak hoort. 
En nou kun je je afvragen, dat, wanneer je die gebreken niet verwacht, ze ook niet komen.
Of toch wel? Het is moeilijk om die overtuiging te ‘her programmeren’. 
Zeker als iedereen er in blijft geloven. 
Enfin, veel mensen krijgen ongemak, worden stram, en alles wordt moeilijker.
Zo ook met een vriend. 
Na twee herseninfarcten veranderde er veel. 
Het auto rijden was niet meer verantwoord, dus moest de auto eruit. 
Het lopen ging moeizaam, dus kwam er een rollator. De was werd door een buurvrouw gedaan. 
Er kwam poetshulp, en fysio aan huis.
Boodschappen halen werd langzaamaan steeds vermoeiender, 
dus ging ik de ene keer mee en de andere keer een andere vriend, totdat dat ook te veel werd.
Toen haalden we voor hem de boodschappen. Het koken lukte hem niet meer. 
Af en toe bracht ik een bakkie vers gemaakte soep of een stamppotje. 
Een keer in de week kookte een buurvrouw, voor hem en voor een andere buurvrouw. 
Er werd een maaltijdservice geregeld, en hoefde hij de maaltijd alleen maar op te warmen. Zijn wandelingetjes werden steeds korter en minder vaak, en uiteindelijk ging hij verhuizen. Buurtgenoten hielpen met de verhuizing, 
en waar hij terecht kwam kon hij beneden in het restaurant eten. 
Maar voor de rest veranderde er niet veel voor hem. 
Soms ging het helemaal niet goed en belandde hij in het ziekenhuis. 
Als ie daar weer van thuis kwam, was alles hem te veel en ging een vriend iedere dag 
naar hem toe, voor gezelschap, om voor zijn eten te zorgen, en hem daarna naar bed te helpen. Dan hoefde hij niet op de zorg te wachten. 
Dit kun je niet blijven doen, dus ging hij naar een verpleeghuis waar hij volledig verzorgd werd. 
En na weer een keer te zijn gevallen en alles pijn deed, hoefde het voor hem niet meer. 
Ik zocht hem op, samen met mijn zus, en zag dat hij flink was vermagerd. 
Hij had al lange tijd slikproblemen en moest altijd hoesten tijdens het eten en drinken. 
Het eten smaakte hem niet meer, dus at hij nog maar weinig. Hij zei: “Ik kan niet meer.” 
Als het leven je te zwaar wordt, en je nergens meer plezier in kunt hebben, 
dan hoeft het allemaal niet meer. Ik belde hem nog een keer op en hij zei dat hij wilde sterven. 
Na een kort gesprekje hing hij plotseling op. Het werd hem te veel. 
Ik heb hem ook niet meer kunnen bereiken. Ik dacht nog dat het aan de telefoon lag, 
maar die stond vanaf die tijd uit. 
Had ie maar even gezegd dat ie moe was en ging ophangen, 
dat zou heel anders over zijn gekomen, maar ja… 
Vanuit het verpleeghuis, ging hij naar het hospice. 
Hij at niet meer, om zo sneller te kunnen sterven, en zo geschiedde. 
Het einde kwam als een verlossing. 
In gedachten heb ik hem een goede reis gewenst, 
en Ik hoop dat Beauty, zijn hond, hem kwam ophalen. 

Het afscheid was informeel, zonder toespraak.
Dat hoefde voor hem niet, al die poespas.
Misschien geeft hij nog eens een teken. 
Dat hebben we ooit afgesproken. 
Wie weet…

#